İbrahim Bilgiç

İyi soru sormak

Kısaca

  1. İyi bir istemin beş parçasını tanımak
  2. Belirsiz bir soruyu net bir istemle yeniden yazmak
  3. Modelden belli bir biçimde cevap istemek

Bir sohbet modeline yazdığın soru ya da talimata istem denir. İngilizcesi prompt. Modelin cevabı, büyük ölçüde isteminin ne kadar açık olduğuna bağlıdır.

Şöyle düşün: Yeni işe başlamış, çok bilgili ama seni hiç tanımayan bir yardımcın var. Ona “Bir mail yaz” dersen ne yapacağını bilemez. Kime? Ne hakkında? Ne uzunlukta? Model de aynı durumda.

Önce ve sonra

Önce:

Bir mail yaz.

Model sana genel, kimseye uymayan bir şablon verir.

Sonra:

Apartman yöneticisine bir e-posta yaz. Asansör iki haftadır bozuk ve annem 78 yaşında, merdiven çıkamıyor. Kibar ama kararlı olsun. En fazla beş cümle. Sonuna bu hafta içinde dönüş beklediğimi ekle.

Bu kez model, neredeyse olduğu gibi gönderebileceğin bir metin yazar. Fark, modelin zekâsında değil, senin verdiğin bilgide.

Beş alışkanlık

1. Bağlamı anlat. Kim olduğunu, durumu, neden sorduğunu yaz. “Lise öğretmeniyim, 9. sınıflara…” ya da “Kendi küçük pastanemi açmayı düşünüyorum…” gibi.

2. Ne istediğini açıkça söyle. “Bunu bir düşün” yerine “Bana üç seçenek sun ve her birinin artısını eksisini yaz.”

3. Biçimi belirt. Madde madde mi, tablo mu, tek paragraf mı? Kaç kelime? Hangi dilde, hangi tonda? “Resmî” mi “samimi” mi?

4. Örnek göster. Nasıl bir şey istediğini anlatmak zorsa bir örnek ver. “Şu tarzda yaz:” deyip beğendiğin bir metni yapıştır.

5. Düzeltmekten çekinme. İlk cevap tam istediğin gibi değilse neyi değiştirmesi gerektiğini söyle. İyi bir sonuç çoğu zaman birkaç mesajlık bir konuşmanın sonunda çıkar.

İşe yarayan birkaç kalıp

  • “Bana önce sorular sor.” Ne istediğinden emin değilsen: “Bir haftalık beslenme planı istiyorum. Başlamadan önce bana ihtiyacın olan bilgileri sor.”
  • “Adım adım anlat.” Bir hesap ya da karmaşık bir konuda modelin adımları göstermesi, hem onun hata yapma ihtimalini azaltır hem de senin kontrol etmeni kolaylaştırır.
  • “Bir uzman gibi değerlendir.” “Bu dilekçeyi deneyimli bir avukat gözüyle oku ve zayıf noktalarını söyle.” Bu, modeli daha dikkatli okumaya yönlendirir. Ama gerçek bir avukatın yerini tutmaz.
  • “Emin değilsen söyle.” Bu cümle her zaman işe yaramaz ama uydurma ihtimalini azaltır.
  • “Sadece bu metne göre cevap ver.” Bir belge yapıştırdıysan ve modelin kendi bildiklerini karıştırmasını istemiyorsan.

Yapma

  • Çok şeyi tek mesaja sıkıştırma. Beş ayrı işi tek bir mesajda istersen bazıları yarım kalır. Sırayla iste.
  • Modelin seni tanıdığını varsayma. “Bildiğin gibi işim çok yoğun” dersen, bilmiyor. Anlat.
  • Gizli bilgi verme. İyi bir istem için kimlik numarana, şifrene ya da başkalarının özel bilgilerine ihtiyaç yok. Beşinci derste bunu konuşacağız.

Akılda kalsın: Modele, seni hiç tanımayan çok bilgili bir yardımcıya anlatır gibi anlat: durumu, ne istediğini, nasıl bir biçimde istediğini söyle. Gerekirse örnek ver, sonra düzelt.

Kendini dene

Quiz · Kendini dene0/3

  1. 1. Hangisi daha iyi bir istem?

  2. 2. Ne istediğinden tam emin değilsin. Hangi kalıp işine yarar?

  3. 3. İlk cevap çok uzun ve resmî geldi. En iyi ne yaparsın?

bitti